Papa’ya kafa tutan adam

Gazze’de ölüm listelerini yapan yapay zekâ program Palantir’in sahiplerinden…

Dialog adlı gizli bir grubu yönetiyor, İrlanda’da Ağustos toplantısının yapılacağı otel rezervasyonu iptal etmek zorunda kaldı. Bu yolla geleceğin kurumlarını ve lider ağlarını şekillendirmeye çalışıyor.

Ancak her ne olursa olsun, milyarder Peter Theil çok güçlü.

Papa’nın Yapay Zekâ karşısındaki tutumunu hedef aldı: “Çinli Komünistler İçin Çalışıyor” dedi.

Yanlış okumadınız, güya Papa Çinli komünistler için çalışıyormuş…

Papa ABD’yi engelleyip yapay zekâ yarışında Çin’i öne geçirecekmiş.

Papa’yı savunmak bize düşmez ama…

İnsan yaşamına saygı demiş…

Teknolojinin insanların yorucu, tekrarlayan veya tehlikeli işleri üstlenmesi ve insanlara akıllı destek sağlaması olumlu bir gelişmedir ama kâr arayışı, sistematik biçimde insanların işlerini feda eden kararları meşrulaştırmamalı demiş.

Yapay zekânın hükümetler tarafından düzenlenmemesi halinde doğurabileceği tehlikelere ilişkin uyarılarda bulunmuş.

Bunlar bırakalım dini çerçeveyi, her aklı başında insanın yapabileceği uyarılar.

Peter Theil’i anlamak için okuduğu, yazdığı kitaplara bakalım. Bu kitaplardan anlıyoruz ki adam:

Ulus devletin geleceğini sorguluyor. Teknolojiyi yalnızca ekonomik değil, siyasal bir güç olarak görüyor. Adam teknoloji sayesinde devletlerin tek yönetim modeli olma konumunu aşındırmanın ve birbirleriyle rekabet eden yeni egemenlik biçimlerinin ortaya çıkmasını sağlamanın peşinde.

Kısacası Peter Thiel‘in kavgası Papa‘yla değil; mevcut dünya düzeniyle.

Meraklısı İçin: Peter Theil’in Okuduğu Kitaplar

Atlas Vazgeçti (Atlas Shrugged), Ayn Rand tarafından yazılmış, 1957’de yayımlanan felsefi ve politik bir romandır. Roman, sanayicilerin, mucitlerin ve girişimcilerin giderek üretimden çekildiği bir toplumda geçer. Başlıca karakter Dagny Taggart, çökmekte olan demiryolu şirketini ayakta tutmaya çalışırken, toplumun en yaratıcı bireylerinin gizemli biçimde ortadan kaybolmasının ardındaki nedeni araştırır. Hikâye ilerledikçe ekonomik çöküş, ahlaki sorumluluk ve bireysel özgürlük temaları iç içe işlenir.

Dünyanın Kuruluşundan Beri Gizli Kalan Şeyler (Things Hidden Since the Foundation of the World) Peter Thiel’in Stanford’da hocası olan René Girard‘ın 1978’de yazdığı en önemli eseridir. Kitabın merkezinde üç kavram bulunur: mimetik arzu, günah keçisi mekanizması ve vahyin bu mekanizmayı açığa çıkarması. Girard, özellikle Yahudi-Hristiyan metinlerinin, kurbanın suçlu olduğu varsayımını sorgulayarak geleneksel mitlerden ayrıldığını savunur. Bu nedenle eser yalnızca antropolojik değil, aynı zamanda teolojik ve felsefi bir yorum olarak da okunur.

Egemen Birey: Bilgi Çağına Geçişte Ustalaşmak (The Sovereign Individual: Mastering the Transition to the Information Age), James Dale Davidson ile William Rees-Mogg tarafından yazılmış, 1997’de yayımlanan kurgu dışı bir kitaptır. Bilgi çağının ulus-devletlerin gücünü azaltacağı ve teknolojinin bireylere daha fazla ekonomik ve siyasi özerklik sağlayacağını anlatan bir kitaptır.

Gönüllü Kent: Seçim, Topluluk ve Sivil Toplum (The Voluntary City: Choice, Community, and Civil Society), 2002 yılında yayımlanmış, gönüllü birliklerin, özel kuruluşların ve piyasa kurumlarının tarih boyunca genellikle devletin üstlendiği düşünülen birçok hizmeti nasıl sağladığını inceleyen derleme bir eserdir. Kitabın, David T. Beito, Peter Gordon ve Alexander Tabarrok tarafından editörlüğü yapılmıştır.

Temel savı, kentlerin ve toplumsal yaşamın yalnızca devlet tarafından değil, bireylerin özgür tercihleri, gönüllü iş birliği ve piyasa mekanizmaları aracılığıyla da etkin ve sürdürülebilir biçimde yönetilebileceğidir. Bu yönüyle eser, özel şehirler (private cities), charter city, startup city ve network state gibi güncel yönetim modelleri üzerine yürütülen tartışmaların önemli düşünsel kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir.

Sıfırdan Bire (Zero to One), girişimcilik, teknoloji ve iş stratejisi üzerine yazılmış bir iş kitabıdır. Peter Thiel tarafından, ders notlarını derleyen Blake Masters ile birlikte 2014 yılında hazırlanmıştır. Kitaba göre başarılı işletmelerde “Gerçek ilerleme, başkalarının yaptığını kopyalamak (1’den n’ye gitmek) değil, daha önce var olmayan bir işi, ürünü oluşturmaktır (0’dan 1’e gitmek).

Free Private Cities (Özgür Özel Şehirler), Titus Gebel tarafından 2018’de yazılmış kurgu dışı (nonfiction) bir kitaptır. Eserde, özel şirketler tarafından işletilen şehirlerin, sakinlerini çekebilmek için sözleşmeye dayalı kamu hizmetleri sunduğu alternatif bir yönetim modeli önerilmektedir.

Kitabın temel fikri, bireylerin yaşamak istedikleri şehri tıpkı bir hizmet sağlayıcısını seçer gibi özgürce seçebilmesi ve şehir yönetimi ile sakinler arasındaki ilişkinin anayasal veya siyasal bağlılıktan ziyade gönüllü bir sözleşmeye dayanmasıdır. Bu modele göre şehir işletmecileri; güvenlik, adalet, altyapı ve diğer kamu hizmetlerini belirli bir ücret karşılığında sunar ve farklı şehirler, daha iyi hizmet ve daha uygun koşullar sağlayarak birbirleriyle rekabet eder