Nöbetçi Eczaneler
Bursa’da son dönemde ekonomi adına yapılan toplantıların ortak bir tarafı var. Kürsülerde büyüme, ihracat, teknoloji, yüksek katma değer ve yeni yatırımlar konuşuluyor; sanayicinin masasında ise finansman maliyeti, üretim giderleri, rekabet gücü ve pazar kayıpları duruyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın Bursa Ticaret ve Sanayi Odası’nda iş dünyasıyla buluşmasında da bu iki tablo aynı salonda yan yana geldi.
Yılmaz, Türkiye ekonomisinin temellerinin sağlam olduğunu söylerken, küresel ekonomide yaşanan belirsizliklere rağmen Türkiye’nin ihracat performansına dikkat çekti. Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatının 280 milyar doları, mal ve hizmet ihracatının ise 405 milyar doları aştığını ifade etti. Ayrıca orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payının 2024’te yüzde 40 seviyesinden 2026’da yüzde 44’e çıktığını belirtti.
Bu rakamlar elbette önemli.
Ancak Bursa açısından asıl soru biraz daha farklı.
Bu büyüme ve ihracat rakamları Bursa’daki üreticinin günlük hayatına nasıl yansıyacak?
Çünkü Bursa sanayisinin bugün ihtiyacı yalnızca yeni hedefler açıklanması değil. Üretim yapan şirketin ayakta kalması, finansmana ulaşabilmesi, ihracat pazarlarını koruyabilmesi ve teknolojik dönüşümünü gerçekleştirebilmesi gerekiyor.
BTSO Başkanı İbrahim Burkay’ın toplantıda yaptığı konuşma tam da bu noktaya işaret etti. Burkay, artan maliyetlerin ve finansman yükünün firmaları zorladığını söyledi. “Bir üretim hattını sağlamak belki kolay, ama onu yeniden kurmak ve kaybedilen müşteriyi geri kazanmak yıllar alıyor” sözleri, aslında Bursa sanayicisinin bugün yaşadığı sıkıntının kısa bir özeti.
Burada önemli olan nokta şu:
Sanayi sadece fabrika binasından ibaret değil.
Bir fabrikanın arkasında yetişmiş çalışanlar, yıllarca oluşturulmuş müşteri ilişkileri, tedarik zinciri, ihracat bağlantıları ve ciddi bir know-how bulunuyor. Üretimin bir kez yavaşlaması ya da bir ihracat pazarının kaybedilmesi, bilançoda görünen rakamdan çok daha büyük sonuçlar doğurabiliyor.
Bu nedenle Bursa iş dünyasının finansmana erişim konusundaki beklentisi, toplantının en dikkat çekici başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Bursa artık sadece üreten şehir olmak istemiyor
Bursa’nın ekonomik hikâyesi uzun yıllardır üretim üzerinden yazılıyor.
Otomotiv, tekstil, makine, gıda ve yan sanayi başta olmak üzere çok sayıda sektör kentin ekonomik yapısının temelini oluşturuyor.
Ancak dünya ekonomisi değişiyor.
Artık yalnızca “ne kadar üretiyorsun?” sorusu sorulmuyor. Bunun yanında ne kadar teknoloji kullanıyorsun, ürününün kilogram başına değeri ne, lojistik maliyetin ne kadar, enerjiyi nasıl kullanıyorsun, dijital dönüşümün hangi aşamada ve küresel tedarik zincirinin neresindesin? soruları da önem kazanıyor.
Cevdet Yılmaz’ın Bursa ziyaretinde TEKNOSAB’a yaptığı vurgu da bu nedenle dikkat çekici.
Yılmaz, TEKNOSAB’ı “yeni nesil OSB” olarak tanımlarken özellikle yer altında oluşturulan altyapıya, bütüncül planlama anlayışına ve dijital-yeşil dönüşüm hedeflerine dikkat çekti.
Bursa açısından TEKNOSAB’ın asıl hikâyesi de burada başlıyor.
Çünkü artık Bursa’da yeni bir organize sanayi bölgesi kurmaktan daha fazlası konuşuluyor.
Üretim, teknoloji, lojistik, enerji ve ticaretin aynı ekosistem içerisinde buluşturulması hedefleniyor.
Bu yaklaşım gerçekleştiği ölçüde Bursa’nın sanayi altyapısı açısından önemli bir dönüşüm anlamına gelebilir.
Lojistik Park neden önemli?
Bence Cevdet Yılmaz’ın Bursa ziyaretindeki en somut başlıklardan biri de TEKNOSAB Lojistik Park’ın temelinin atılmasıydı.
Yaklaşık 210 milyon dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip proje; 260 bin metrekarenin üzerinde kiralanabilir alan, depo ve antrepolar, akıllı depolar, soğuk hava depoları, gümrük sahası ve TIR parklarıyla tasarlanıyor. Projenin Gemlik ve Bandırma limanlarına, demiryolu ve otoyol bağlantılarına yakınlığı da özellikle öne çıkıyor.
Burada rakamlardan daha önemli bir mesele var:
Bursa ürettiğini dünyaya ne kadar hızlı ve ne kadar düşük maliyetle ulaştırabilecek?
Çünkü üretimde rekabet kadar lojistikte rekabet de belirleyici hale geldi.
Bir Bursa firmasının ürettiği ürünün fabrikadan çıkıp limana, oradan da dünya pazarına ulaşma maliyeti rakip ülkelerdeki firmalardan daha yüksekse, sadece fabrikada verimliliği artırmak yeterli olmayacaktır.
Bu nedenle TEKNOSAB Lojistik Park’ı yalnızca yeni bir depo veya lojistik merkez olarak değerlendirmemek gerekiyor.
BTSO’nun açıklamasına göre proje; gümrük, antrepo, akıllı depolama, soğuk hava depoları, TIR parkları ve yenilenebilir enerji altyapısını aynı merkezde toplamayı hedefliyor.
Daha da dikkat çekici olan ise projenin temel atma aşamasında Hepsiburada ve HepsiJET ile kiralama protokolünün imzalanmış olması.
Bu durum, projenin sadece kâğıt üzerinde bir yatırım planı olmadığını; ticari kullanım tarafında da şimdiden karşılık bulmaya başladığını gösteriyor.
Fakat Bursa’nın sınavı burada bitmiyor
Tam tersine, asıl sınav şimdi başlıyor.
Çünkü Bursa’nın önünde çok daha büyük bir hedef var.
Daha fazla üretmek değil, daha değerli üretmek.
Daha fazla ihracat yapmak değil, ihracattan daha fazla gelir elde etmek.
Daha fazla fabrika açmak değil, teknoloji yoğun ve nitelikli istihdam oluşturan fabrikalar kurmak.
Yılmaz’ın ihracatın kilogram başına değerinin yükseldiğine ilişkin değerlendirmesi de bu açıdan önemli.
Bursa’nın otomotivden makineye, tekstilden gıdaya kadar geniş bir üretim altyapısı bulunuyor. Şimdi bunun üzerine yapay zekâ, otomasyon, yüksek teknoloji, yeşil dönüşüm ve yeni nesil lojistik eklenmeye çalışılıyor.
Başarının ölçüsü de burada ortaya çıkacak.
Sanayicinin söylediği ile Ankara’nın söylediği aynı noktada buluşmalı
Bursa’daki toplantının bana göre en önemli tarafı, iki farklı bakışın aynı masada buluşmasıydı.
Ankara tarafından bakıldığında Türkiye ekonomisinin ihracat, üretim ve büyüme kapasitesi öne çıkıyor.
Bursa sanayicisi ise bu hedeflere ulaşabilmek için finansmana, rekabetçi maliyetlere ve öngörülebilir bir ekonomik ortama ihtiyaç duyduğunu söylüyor.
Aslında iki tarafın hedefi birbirinden farklı değil.
Sorun, bu hedefe hangi koşullarda ulaşılacağı.
Türkiye’nin ihracatının 405 milyar dolara ulaşması önemli bir veri. Ancak bu rakamın Bursa’daki işletmeye, çalışana ve üretim zincirine nasıl yansıyacağı daha da önemli.
Çünkü ekonomik büyümenin gerçek karşılığı, yalnızca tabloların üzerindeki rakamlarda değil; fabrikaların üretiminde, yeni yatırımlarda, ihracat siparişlerinde ve istihdamda görülüyor.
Bursa’nın önünde yeni bir dönem var
TEKNOSAB Lojistik Park, bu açıdan Bursa için yeni bir dönemin işaretlerinden biri olabilir.
Ama tek başına hiçbir proje Bursa’nın ekonomik geleceğini belirleyemez.
Finansmana erişim, yüksek maliyetler, nitelikli iş gücü, enerji maliyetleri, teknolojik dönüşüm, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve lojistik altyapı aynı anda ele alınmak zorunda.
Bursa’nın güçlü tarafı ise zaten ortada.
Bu şehir üretmeyi biliyor.
Girişimci bir iş dünyası var.
İhracat tecrübesi var.
Sanayi kültürü var.
Şimdi bu birikimin üzerine yeni bir model inşa edilmeye çalışılıyor.
Cevdet Yılmaz’ın Bursa’da verdiği mesajın özü de aslında burada düğümleniyor: Türkiye ekonomisinin temellerinin sağlam olduğu vurgusu, bundan sonraki dönemde bu temellerin teknoloji, verimlilik, yüksek katma değer ve güçlü lojistik altyapıyla daha da güçlendirilmesi hedefiyle birlikte okunmalı.
Bursa açısından ise beklenti çok net:
Üreten Bursa’nın daha güçlü rekabet ettiği, daha yüksek katma değer ürettiği ve kazandığı değeri kent ekonomisine daha fazla yansıttığı bir dönem.
Çünkü Bursa büyürse Türkiye büyür sözü artık sadece bir slogan olmaktan çıkıp, Bursa’nın üretim gücünü geleceğin ekonomisine nasıl taşıyacağının somut bir planına dönüşmek zorunda.
Ve bunun cevabı yalnızca Ankara’da değil; Bursa’daki fabrikada, atölyede, organize sanayi bölgesinde ve ihracat yapan her işletmenin masasında verilecek.
YORUMLAR