Mevzuata göre yalnızca bankalar, PTT ve Bakanlık tarafından lisans verilen döviz büroları döviz alım satımı yapabiliyor. Kamuoyunda yaygın inanışın aksine kuyumcular, ödeme kuruluşu temsilcileri ve benzeri işletmelerin döviz alım satım yetkisi bulunmuyor.
280 Milyon Liralık Ceza Süreci
Yetkisiz faaliyet gösterdiği tespit edilen iş yerlerine, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’da 2018 yılında yapılan düzenlemeler kapsamında iki yaptırım uygulanıyor:
-
İş yerinin faaliyetinin geçici veya sürekli durdurulması
-
İdari para cezası uygulanması için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirim yapılması
Bu kapsamda 2018’den bu yana yaklaşık 280 milyon lira idari para cezası için bildirimde bulunuldu.
Sadece 2025 yılında ise 147 iş yerinin faaliyeti durduruldu, yaklaşık 108 milyon lira idari para cezası süreci başlatıldı.
2025 yılı için idari para cezası alt sınırı 719 bin 30 lira, üst sınırı ise 3 milyon 595 bin 198 lira olarak uygulanıyor.
Büyük Şehirler ve Turizm Bölgeleri Öne Çıkıyor
Denetimlerde özellikle ticaret ve turizmin yoğun olduğu büyük şehirler ile turistik bölgelerdeki işletmelerin öne çıktığı belirlendi. Bakanlık, riskli alanları belirlemek amacıyla “Yetkisiz Faaliyetle Mücadele Eylem Planı”nı da devreye aldı.
Plan kapsamında; nüfus yoğunluğu, ticari hareketlilik, turizm faaliyetleri, sektörel risk kayıtları ve geçmiş yaptırımlar analiz edilerek risk bazlı denetimler gerçekleştiriliyor.
İhbar Mekanizması Devrede
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çerçevesinde vatandaş ihbarlarına da önem veriliyor. CİMER’in yanı sıra e-Devlet Kapısı üzerinden “Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu” bölümü hizmete sunuldu.
Bakan Şimşek: Mücadele Kararlılıkla Sürecek
Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede yetkisiz döviz alım satımı yapan işletmelere karşı denetimlerin artırılacağını belirtti.
Şimşek, Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Gelir İdaresi Başkanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla iş birliği içinde riskli mükelleflerin tespit edildiğini ifade ederek, planlı ve risk odaklı denetimlerin bu yıl da etkin şekilde sürdürüleceğini vurguladı.