Hürmüz Boğazı’nda kritik gelişme: İran’dan 7 şartlı rest

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, başkent Tahran’da Meclis’te yaptığı konuşmada ABD ile ilişkiler ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

İran’ın tutumunun net olduğunu belirten Galibaf, “İslamabad Mutabakatı temelinde yedi şartımız yerine getirilmediği sürece Hürmüz Boğazı açılmayacaktır” dedi.

Galibaf, ABD’nin İran konusunda bir yandan müzakere çağrısı yaparken diğer yandan çatışma ve yıkımla tehdit ettiğini savundu. ABD’nin arabulucular üzerinden bazı öneriler sunduğunu belirten Galibaf, “Yıpratma ve tek taraflı talepleri dayatma dönemi geride kaldı” ifadelerini kullandı.

İran’ın kararlarını ABD’li yetkililerin açıklamalarına göre şekillendirmediğini söyleyen Galibaf, Tahran’ın değerlendirmelerini karşı tarafın gerçek eylemleri üzerinden yaptığını dile getirdi.

İslamabad Mutabakatı’nda hangi başlıklar yer alıyor?

Haziran ayında ABD ile İran arasında imzalandığı belirtilen İslamabad Mutabakatı 14 maddeden oluşuyor. Mutabakatta savaşın sona erdirilmesi ve tarafların birbirlerinin egemenliğine saygı göstermesinin yanı sıra ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırması ve Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması gibi başlıklar bulunuyor.

Mutabakatta ayrıca İran’ın nükleer programı, yaptırımların kaldırılması ve İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması gibi konular da yer alıyor.

Ancak mutabakatın uygulanması konusunda taraflar arasında anlaşmazlık yaşanırken, ABD-İran çatışmasının temmuz ayında yeniden başladığı belirtiliyor.

İran’ın 7 şartından 5’i açıklandı

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, eylül ayında yaptığı açıklamada, ABD ile müzakerelerin yeniden ilerlemesi için Tahran’ın öne sürdüğü 7 şarttan 5’ini açıklamıştı.

Buna göre İran; dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını, tüm cephelerde savaşın sona ermesini, ABD’nin İran’ın iç işlerine müdahale etmemesini, İran topraklarına yönelik saldırıların durdurulmasını ve ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını talep ediyor.

Rızai, diğer iki şartın ayrıntılarını ise kamuoyuyla paylaşmamıştı.