Bugün 10 Kasım; 88 YILLIK ÖZLEM

Umutları tükenmiş bir milleti Milli Mücadele ateşiyle ayağa kaldırıp Anadolu’nun vatan olmasını sağlayarak, bugün 103 yaşına giren Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1881’de Selanik’te dünyaya geldi. İlköğrenimine Hafız Mehmet Efendi’nin mahalle mektebinde başlayan Mustafa Kemal, ilkokulu Şemsi Efendi Mektebi’nde ilkokulu tamamladı.
Ortaokul eğitimi için gittiği Selanik Mülkiye Rüştiyesi’nden kendi isteğiyle ayrılan Mustafa Kemal, öğrenimini Selanik Askeri Rüştiyesi’nde sürdürdü, ardından Manastır Askeri İdadisi’nden ikincilikle mezun oldu. 1899’da girdiği Harp Okulu’nu 1902’de teğmen rütbesiyle tamamlayan Atatürk, Harp Akademisi’nden de 1905’te kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. Kurmaylık stajı için 1905’te Şam’da 5. Ordu emrine atanan Mustafa Kemal, ardından 1907’de Manastır’daki 3. Ordu Karargahı’na atanarak Selanik’teki kurmay şubede görevlendirildi. İtalya’nın 1911’de Trablusgarp’a asker çıkarması üzerine Tobruk’a gönderilen Mustafa Kemal, Tobruk ve Derne’de Türk kuvvetlerini başarıyla yönerek, İtalyanlara karşı Tobruk Savaşı’nı kazandı. 1912’de, Gelibolu ve Bolayır’daki birliklerle Balkan Savaşı’na katılan Atatürk, Dimetoka ile Edirne’nin geri alınışında etkili oldu.

ANAFARTALAR KAHRAMANI…

Mustafa Kemal, 1915’te 3. Kolordu’ya bağlı Tekirdağ’da oluşturulacak 19. Tümen Komutanlığı’na atandı. Gelibolu Yarımadası’na asker çıkaran ve Conkbayırı’na ilerleyen düşman kuvvetleri, Atatürk’ün komutasındaki 19. Tümen kuvvetlerinin taarruzuyla geri çekildi. Mustafa Kemal, Conkbayırı taarruzu sırasında göğsüne isabet eden şarapnel parçasının cebindeki saati parçalayarak dönmesi sonucu ölümden kurtuldu. Mustafa Kemal Paşa, sadece Gelibolu Yarımadası Kuzey Bölgesi Muharebelerinin değil, aynı zamanda Çanakkale Boğazı’nın, Çanakkale Cephesi’nin, İstanbul’un da kaderini tayin etti ve böylece Çanakkale Savaşları’nda Mustafa Kemal Paşa, ‘Anafartalar Kahramanı’ olarak ün kazandı. Çanakkale’den sonra Doğu Cephesi’nde 16. Kolordu Komutanlığı’na atanan Mustafa Kemal, 1916’da Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş’u düşmandan geri aldı ve bu cephede generalliğe terfi etti.

SAMSUN’A HAREKET ETTİ…

Filistin ve Suriye’de görevli 7. Ordu Komutanlığı’na 1917 temmuz ayında atanan Mustafa Kemal Paşa, bir süre sonra 2. Ordu Komutanlığına tayin olsa da görevi kabul etmeyerek Genel Karargah emrinde İstanbul’da kaldı. Suriye cephesinde 1918’de yeniden görevlendirilen Mustafa Kemal, İngilizlerin İskenderun’u dirençle karşılaşmadan 9 Kasım 1918’de teslim alması üzerine ülkesinin kaderini değiştirecek Samsun yolculuğuna çıkan Mustafa Kemal Paşa, istiklal mücadelesini başlattı. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak Ordu Müfettişliği göreviyle İstanbul’dan ayrılan Mustafa Kemal, Karadeniz yoluyla 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’ni yayımladı. Türk milletine, “vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, vatanın kurtarılması için Sivas’ta bir kongre toplanacağını” bildirdi. Ayrıca Osmanlı Hükümeti’nin verdiği görevinden ve askerlikten istifa ederek, 23 Temmuz 1919’da Erzurum’da, 4 Eylül 1919’da Sivas’ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı. Bu kongrelerde alınan, ‘Düşman işgaline karşı milletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükümetin kurulacağı ve bir milli meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilmeyeceği’ kararlarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin de temelleri atıldı. TBMM, Atatürk öncülüğünde 23 Nisan 1920’de Ankara’da tarihi görevine başladı. Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi.

SEVR’İN KABUL EDİLMEDİĞİ TÜM DÜNYAYA DUYURULDU…

TBMM açılarak milli bir hükümet kurulmasına rağmen Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 10 Ağustos 1920’de Sevr Antlaşması imzalandı. Sevr Antlaşması’nın kabul edilmediği TBMM tarafından dünyaya duyuruldu. İzmir’i işgal eden Yunan kuvvetlerinin ilerlemesi, 1921’de Birinci ve İkinci İnönü Savaşları ile durduruldu. 23 Ağustos 1921’de Sakarya Meydan Muharebesi başladı. Atatürk, “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır” diyerek tarihe geçen emrini verdi.

‘MAREŞAL’ RÜTBESİVE ‘GAZİ’ ÜNVANI…

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı, Sakarya Meydan Muharebesi’ni zaferle sonuçlandırdı. Bu zafer dolayısıyla Mustafa Kemal Atatürk’e TBMM tarafından ‘Mareşal’ rütbesi ve ‘Gazi’ ünvanı verildi. Sakarya Zaferi’nin ardından 13 Ekim 1921’de Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması, 20 Ekim 1921’de Fransızlarla Hatay haricinde bugünkü Türkiye sınırının çizildiği Ankara Antlaşması imzalandı. Türk ordusu, Atatürk’ün komutanlığında 26 Ağustos 1922’de Büyük Taarruz’u başlattı. Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği 30 Ağustos 1922’deki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunu bozguna uğratan Türk ordusu, 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. Anadolu’yu düşman istilasından kurtaran büyük askeri zaferlerin ardından 11 Ekim 1922’de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri, Türk topraklarından çekildi. Kurtuluş Savaşı, ülkenin kaderinin değiştiği, Türk milletinin dünyaya meydan okuduğu, kahramanlık destanlarının yazıldığı savaş olarak tarihe geçti.

TÜRKİYE’NİN BAĞIMSIZLIK BELGESİ LOZAN İMZALANDI

İsmet İnönü başkanlığındaki Türkiye heyeti ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalandı.

İLK CUMHURBAŞKANI…

TBMM tarafından 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk de Cumhurbaşkanı seçildi. 1938’de vefatına dek arka arkaya 4 kez Cumhurbaşkanı seçilen Büyük Önder Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten Cumhurbaşkanı oldu. Gazi Mustafa Kemal’e 24 Kasım 1934’te 2587 sayılı Kanun’la ‘Atatürk’ soyadı verildi.

EKONOMİ, DIŞ POLİTİKA VE TARIMDAKİ HAMLELERİ

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla 1933’te 5 Yıllık Sanayi Planı’nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı. Milletler Cemiyeti’ne girilmesi, Balkan Antantı’nın imzalanması, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası adımlar sayesinde Türkiye, bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıktı. Çiftliklerde 1925’ten başlayarak 13 yıl süreyle planlı ve ciddi bir şekilde çalışmalar yaptıran Atatürk, ürün vermeyen topraklarda çiftlikler kurarak bu toprakları ziraata elverişli hale getirdi.

“HATAY BENİM ŞAHSİ MESELEMDİR”

Atatürk, “Benim şahsi meselemdir” dediği Hatay’ın ana vatana katılması için yoğun çaba sarf etti. Bu hedef, vefatının ardından 1939’da gerçekleşti. Mustafa Kemal Atatürk, 57 yıl süren yaşamında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı. Askeri ve siyasi dehasıyla saygınlığını koruyan Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de 57 yaşındayken Dolmabahçe Sarayı’nda saat 09.05’te hayata gözlerini yumdu. Atatürk’ün vefatı yalnız Türkiye’de değil bütün dünyada büyük üzüntüyle karşılandı.

ATA’NIN ANITKABİR YOLCULUĞU

Atatürk’ün naaşı, 16 Kasım’da Dolmabahçe Sarayı tören salonunda katafalka konuldu. 19 Kasım günü cenaze büyük bir kalabalık tarafından Yavuz Zırhlısı ile İzmit’e, oradan da aynı akşam tüm yurt gezilerinde kullandığı tren ile Ankara’ya uğurlandı. Büyük bir cenaze töreni ile 21 Kasım 1938’de Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konulan Atatürk’ün naaşı, ebedi istirahatgahı Anıtkabir’e taşındığı 10 Kasım 1953’e kadar burada kaldı.

Bursa’daki anma programı

Valilik tarafından düzenlenecek 10 Kasım Atatürk’ü Anma Programı kapsamında bu sabah saat 09.00’da Valilik, Garnizon Komutanlığı ve Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından çelenk sunma töreni gerçekleştirilecek. Saat 09.05’teki ise saygı duruşu ve İstiklâl Marşı’nın ardından Türk bayrağı göndere çekilip yarıya indirilecek. Anma programı Atatürk Anıtı’ndaki programın ardından Tayyare Kültür Merkezi’nde devam edecek. TKM’deki programda; resim sergisi, günün anlam ve önemini belirten konuşmalar, şiir ve oratoryo gösterileri yapılacak.