Bugün size mutfağımızdaki huzuru, soframızdaki ekmeği ve toprağımızın namusunu ilgilendiren, son günlerde yeniden alevlenen bir meseleden; Hobi Bahçeleri ve 04/04/2026 tarihli yeni yönetmelikten bahsetmek istiyorum.
Tarım arazilerinin izinsiz kullanımı, bu ülkenin mutfağına atom bombası atmaktır. Bu sadece bir benzetme değil; gıda güvenliğimizi ve geleceğimizi tehdit eden acı bir gerçektir.
Peki, Yeni Yönetmelik Ne Diyor?
Yıllardır süregelen yönetmelik değişikliklerine bir yenisi daha eklendi. Birçok kişi farklı amaçlarla yapılaşma hayali kurarken ve “Bağ Evi” adı altında tarım arazilerini parsellemeyi planlarken, yeni düzenleme önemli bariyerler getirdi:
- Bağ Evi Sınırı Yükseldi: Eskiden 20 dekar arazisi olan bağ evi izni alabiliyorken, şimdi bu sınır 50 dekara çıkarıldı. Dikili meyve arazilerinde ise sınır 5 dekardan 10 dekara yükseltildi.
- Taban Alanı Küçüldü: İzin verilen taban alanı 30 m² ile sınırlandırıldı (2 kat şartıyla). Yani “tarım yapacağım” diyerek villa dikme devri teknik olarak daha da zorlaştırıldı.
- Kapsam Değişti: Soğuk hava depoları ve silolar gibi bazı yapılar “tarımsal yapı” kapsamından çıkarılırken; sahipsiz hayvan barınakları ve sulama amaçlı GES projeleri bu kapsama dahil edildi.
Büyük Yanılgı: “Hobi Bahçesi Yasallaşıyor mu?”
Şunu çok net ifade etmek gerekir: Halk arasında “Hobi Bahçeleri” adı verilen yapılar için ne geçmişte bir izin verildi ne de yeni yönetmelikte buna dair tek bir kelime var! Eskiden de izinsizdi, bugün de izinsiz. Toprağı 500-1000 metrekarelik parsellere bölüp üzerine kulübe, konteyner veya ev koymak yasal bir hak değil, toprağa karşı işlenen bir suçtur. Kanunlarımıza göre “Hobi Bahçesi” diye bir tarımsal kullanım türü bulunmamaktadır.
Sanayi Baskısı ve “Depo” Görünümlü Fabrikalar!
Meselenin bir diğer can yakıcı noktası ise sanayi sitelerindeki fahiş fiyatlar. Sanayi alanı bulamayan veya maliyetten kaçan yatırımcılar, tarım arazilerine yöneliyor. “Tarımsal depo” adı altında alınan izinlerle inşa edilen devasa binaların içi, kısa süre sonra makine parkurlarıyla dolup fabrikaya dönüşüyor. Tarım arazileri ile imarlı alanların sınırları güçlü ve aşılmaz çeperlerle kapatılmalıdır. Aksi halde, depo kılıfıyla yapılan bu endüstriyel işgal, topraklarımızı beton yığınına çevirmeye devam edecektir.
Hapis Cezası Bile Durduramıyor!
Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Yasası 21 yıldır var. Üzerine onlarca yönetmelik, ağır para cezaları ve hapis cezaları geldi. Ancak talan durmak bilmedi. Neden? Çünkü denetimde ve yıkım kararlarının uygulanmasında zafiyet var. Kanun açık: “İzinsiz yapılar bir ay içinde belediye veya özel idarelerce yıkılır.” Bu yıkımı yapmayan yetkililer, Türk Ceza Kanunu’na göre görevi kötüye kullanma suçu işlemektedir.
Çözüm Nedir?
Herkesin bir karış toprakla uğraşma isteğini anlıyoruz ancak çözüm verimli arazileri katletmek değildir:
- Doğru Tarım Politikası: Çiftçinin kendi toprağında para kazandığı ve üretime küsmediği bir sistem şarttır.
- Almanya Modeli: Verimli araziler yerine; belediye veya hazineye ait, tarıma elverişsiz alanlarda, kuralları yasalarla belirlenmiş hobi bahçeciliği planlanabilir.
- İmar Barışı Tuzağı: Sakın ola yeni bir “İmar Barışı” yoluna tevessül edilmesin! Bu, kaçak yapılaşmayı ödüllendirmek ve tarımın idam fermanını imzalamaktır.
Son sözüm şudur: Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olanların veya günübirlik rant peşinde koşanların değil; toprağı bilenlerin, Ziraat Mühendislerinin sesine kulak verin. Toprak biterse, hayat biter.
Saygılarımla,
İhsan ALTUN Ziraat Mühendisi