ABD ve İsrail’in askeri planları sahada istenilen etkiyi yaratamazken, İran rejimi hâlâ ayakta ve yanıt verme kapasitesini koruyor. Bu nedenle, tarafların askeri hedeflerden ziyade sivil altyapıya zarar verme eğilimi giderek artıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın “Gerekirse İran’ın tüm enerji altyapısını vururuz” tehdidi hâlen geçerli. Tahran ise, karşılık olarak Körfez ülkelerinin su arıtma tesislerini hedef alabileceğini ifade ediyor.
Körfez ülkeleri su ihtiyacını nasıl karşılıyor?
Bölge ülkeleri, içme suyu ihtiyacının büyük kısmını deniz suyunu arıtarak sağlıyor. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt’te çok sayıda su arıtma tesisi bulunuyor. Su, petrol ve doğalgaz kadar stratejik bir kaynak olarak kabul ediliyor; şehirlere bu tesislerden su ulaştırmak zorunlu.
Hangi ülke nasıl etkilenir?
- Birleşik Arap Emirlikleri: Su tesislerinin vurulması durumunda ülke 72 saat içinde ciddi krizle karşılaşabilir. Dubai’deki oteller, dev kuleler ve hizmet sektörü büyük sıkıntı yaşayabilir.
- Suudi Arabistan: Riyad, temiz suyu borularla aktarılan tesislerden alıyor. Bir veya iki tesis devre dışı kalırsa başkent bir hafta, diğer bölgeler 2–5 gün susuz kalabilir.
- Katar: Doha’nın su rezervi 24–48 saat dayanabilir, 72 saat sonra ülke genelinde ciddi su kesintileri yaşanabilir.
- Kuveyt: Büyük bir tesisin vurulması durumunda ülke 1–3 gün içinde su krizine girebilir.
Stratejik ama kolay hedef
Bölge ülkeleri askeri üsler, gaz ve petrol tesislerini gelişmiş sistemlerle korurken, su arıtma tesisleri için aynı düzeyde önlem alınmamış durumda. Bu nedenle bu tesisler, düşük maliyetle yüksek stratejik etki yaratabilecek kolay hedefler olarak görülüyor.
“Yeniden inşası çok zor ve pahalı”
Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Teoman Ayhan, tesislerin hem günlük kullanım hem de içme suyu sağladığını belirtiyor. İçme suyu tesisleri daha karmaşık bir işlem süreci gerektiriyor ve kullanılan malzemeler oldukça değerli. Ayhan, “Paranız olsa bile bu tesisleri bir günde kurmanız mümkün değil. Su, büyük bir politik silah olarak da kullanılabilir. Yardım eden ülkelerin bugün de yanınızda olacağını kimse garanti edemez” diyor.
İran’ın tehditlerinin gerçeğe dönüşmesi durumunda “kıyamet senaryosu” yaşanacağını belirten Ayhan, “İçme suyunu bir şekilde bulabilirler ama günlük su tüketimi sağlanmazsa kriz hissedilir. Hastalıklar baş gösterebilir ve sorun başka alanlara yayılır. Su tesisleri, hastaneler ve elektrik santralleri gibi kritik altyapılardan uzak durulmalı; aksi takdirde milyarlarca dolar harcasanız da düzeni yeniden kurmak çok zor olur” ifadelerini kullandı.