Günümüzde diyet yapan pek çok insan; kalori, protein oranı veya karbonhidrat miktarına odaklanır. Ancak bu noktada; vitamin ve mineral çeşitlerinin, vücudun sağlıklı çalışması için en az makro besinler kadar önemli olduğu da kesinlikle unutulmamalıdır. Söz konusu bu mikro besinlerin de insan bağışıklık sisteminden enerji üretimine kadar sayısız işlevinin olduğu bilinen bir gerçektir. Mikro besinler dendiği zaman karşımıza çıkan vitaminler ve mineraller de insan vücudunun olmazsa olmaz moleküllerinden olmak üzere öne çıkmaktadır.
Vücudun Temel Taşlarından Olan Vitaminlerin Rolü
Vitaminler, vücudun enerji mekanizmalarının düzenlenmesinden tutun da, dokularının onarımının ve metabolizmanın sağlıklı işlenmesine kadar pek çok farklı alanlarda rol oynar. Söz konusu her vitaminin de kendine özgü pek çok çeşitli görevleri mevcuttur.
- A Vitamini: Besinlerin içerisinde retinol veya karoten şeklinde bulunmakta olan A vitamini, göz sağlığının ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesini sağlamaktadır. A vitamini; lahana, ıspanak, brokoli, tatlı patates, havuç, kabak, balık yağı, yumurta ve bazı süt ürünlerinde yer almaktadır.
- B Grubu Vitaminleri: B grubu vitaminleri; sinir sistemi, cilt sağlığı ve enerji üretiminde dolaylı olarak görev alır. B grubu vitaminleri ise; süt, peynir, yumurta, karaciğer, balık, fasulye, nohut, mercimek, ıspanak, lahana, patates, limon, tavuk eti ve kırmızı et ürünlerinde yer almaktadır.
- C Vitamini: C vitamini, antioksidan etkisi ile hücreleri korur ve demir emilimini önemli ölçüde arttırır. C vitamini; portakal, limon, mandalina, greyfurt, kivi, çilek, kuşburnu, kırmızı lahana, böğürtlen, kuşkonmaz, kavun, brokoli, Brüksel lahanası, ıspanak ve kırmızı biber bulunur.
- D Vitamini: Kemik sağlığı için kalsiyumun vücuda alınmasında yardımcı olan D vitamini; yağlı balıklar, karaciğer, kırmızı et, maydanoz, ısırgan otu, yumurta sarısı, çeşitli süt ve süt ürünleri ve kahvaltılık tahıllarda bulunmaktadır.
- E Vitamini: Cilt sağlığı ve dolaşım sistemi için oldukça önemli olan E vitamini; buğday tohumu yağı, ayçiçeği, aspir, badem, fıstık, kara lahana, ıspanak, kabak ve kırmızı biberin yapısında yer almaktadır.
- K Vitamini: Kan damarlarında kalsiyum birikimini önleyen K vitamini ise; ıspanak, brokoli, pazı, lahana, maydanoz, kara lahana ve marul gibi çeşitli besinlerin yapısında bulunur.
Sağlıklı ve Güçlü Bir Metabolizma İçin Minerallerin Önemi
Mineraller, vücudun yapı taşlarını oluşturur ve hücrelerin de işlevini düzenler. En bilinen mineraller arasında da; kalsiyum, magnezyum, demir, çinko, potasyum ve fosfor bulunmaktadır.
- Kalsiyum ve Fosfor: Kalsiyum ve fosfor mineralleri, kemik ve diş sağlığı için çok gereklidir.
- Magnezyum: Magnezyum minerali ise, kan hücrelerinde oksijen taşır ve eksikliği de anemi hastalığına yol açar.
- Demir: Demir minerali ise, kas ve sinir sistemi üzerinde oldukça önemli bir denge sağlar.
- Çinko: Çinko mineralinin görevi ise, bağışıklık sistemini desteklemek ve cilt onarımına katkı sağlamaktır.
Dengeli ve Düzenli Bir Diyet İçerisinde Mikro Besin Dengesinin Yeri
Gün içerisinde tüketilen dengeli ve sağlıklı bir diyet, insan sağlığı açısından oldukça kritik bir öneme sahiptir. Bu noktada kısıtlayıcı diyetlerin de genellikle vitamin ve mineral eksikliğine sebep olabildiği kesinlikle unutulmamalıdır. Bu durum da uzun vadede metabolizma yavaşlaması, kas kaybı ve halsizlik gibi sorunlara yol açabilmektedir. Söz konusu vitamin ve mineral eksikliği gibi pek çok farklı problemli diyetlerin engellenmesi için de alanında yetkin bir diyetisyen veya beslenme uzmanına danışılması çok önemlidir. Söz konusu bu tür uzmanların direktifleri doğrultusunda uygulanan bir diyetin de sağlıklı bir beslenme rutini ve zinde bir yaşam hususunda oldukça faydalı olacağı unutulmamalıdır.