Yüksek enerji maliyetleri, artan işçilik giderleri ve döviz kurunun rekabeti zorlaştıran etkisi, Türk tekstil ve konfeksiyon firmalarını alternatif üretim merkezlerine yöneltti. Bu süreçte Mısır, düşük maliyet avantajları ve uluslararası ticaret fırsatlarıyla öne çıkarken, birçok firma üretimini yurt dışına kaydırdı. Bunun sonucu olarak Türkiye’deki pek çok fabrikada üretim yavaşladı ya da tamamen durdu.
65 Bin Kişilik Büyük Kayıp
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine dayanarak hazırladığı “İstihdam İzleme Bülteni”nin 163. sayısına göre, Mart ayında toplam sigortalı çalışan sayısı yıllık bazda yüzde 2,2 artarak 25 milyon 225 bin 771’e ulaştı. Ancak genel artışa rağmen sektörler arasında ciddi ayrışmalar yaşandı.
Özellikle imalat sanayinde düşüş dikkat çekti. En büyük istihdam kaybı ise 65 bin 866 kişi ile giyim eşyaları imalatında gerçekleşti. Bu dramatik gerileme, sektörün içinde bulunduğu krizin boyutunu gözler önüne serdi. Giyim sektörünü, tekstil ürünleri imalatı ve fabrikasyon metal ürünleri üretimi takip etti.
Alt Sektörlerin Üçte Birinde Gerileme
Mart ayında incelenen 22 ana sektörün 19’unda istihdam artışı görülse de tablo tümüyle olumlu değil. 88 alt sektörün 29’unda çalışan sayısı geriledi. Buna karşın inşaat ve tarım sektörleri sırasıyla yüzde 6,9 ve yüzde 9,1 oranında büyüme kaydederek istihdama katkı sağladı.
Hizmet sektöründe ise sanat, spor ve eğlence faaliyetleri yüzde 9,4; gayrimenkul yüzde 6,7; eğitim yüzde 5; finans ve sigorta yüzde 4,3; sağlık ve sosyal hizmetler yüzde 2,7 oranında artış gösterdi.
Üretim Üssü Değişiyor
Sektördeki bu kırılmanın en önemli nedeni, üretim merkezlerinin yurt dışına kayması. Mısır; düşük işçilik maliyetleri, daha ucuz enerji ve ABD pazarına gümrüksüz erişim gibi avantajlarıyla Türk yatırımcılar için cazip bir alternatif haline geldi.
Bu dönüşüm, kısa vadede firmaların maliyetlerini düşürmesine olanak sağlarken, Türkiye’de özellikle Bursa gibi üretim şehirlerinde istihdam kaybını hızlandırıyor.
Bursa İçin Kritik Süreç
Bursa ekonomisinin temel taşlarından biri olan tekstil ve konfeksiyon sektöründe yaşanan bu daralma, sadece sanayicileri değil, binlerce çalışanı ve onların ailelerini de doğrudan etkiliyor. Uzmanlara göre, sektörün yeniden rekabet gücü kazanabilmesi için enerji maliyetlerinin düşürülmesi, üretim teşviklerinin artırılması ve ihracat odaklı yeni stratejilerin hayata geçirilmesi gerekiyor.
Aksi halde, üretim göçünün hızlanmasıyla birlikte istihdam kayıplarının daha da derinleşmesi kaçınılmaz görünüyor.